Als het om stieren gaat, is vruchtbaarheid van het grootste belang. Hun taak is het veiligstellen van de toekomst van uw kudde, en als hij dat niet optimaal kan doen, kan dat de boer financieel duur komen te staan.
Soms kun je hem helpen, soms niet. Hieronder staan een aantal factoren die de vruchtbaarheid van een stier beïnvloeden.
Artikelhoofdstukken
Lichaamsconditie
Uw stier moet een Body Condition Score (BCS) van 3 of hoger hebben voordat hij bij de koeien wordt gezet.
Omdat stieren tijdens het dekseizoen honderden kilo's kunnen verliezen, is het geen goed idee om ze in slechte conditie aan het begin van het dekseizoen te hebben. Dit zal waarschijnlijk de vruchtbaarheid van de kudde in gevaar brengen en het voortplantingspercentage verlagen.
Drastisch gewichtsverlies leidt tot een lagere spermakwaliteit en -productie.
U moet echter ook oppassen voor stieren met overgewicht, omdat die lui kunnen worden.
Weer
Hittestress kan een nadelig effect hebben op de beweeglijkheid van sperma bij stieren. Het beïnvloedt ook de vruchtbaarheid bij koeien.
Extreme kou kan eveneens de vruchtbaarheid van stieren aantasten, met name in geval van bevriezing.
Bevriezing van het scrotum kan de vruchtbaarheid beïnvloeden. Dit is meestal te herkennen aan ontstekingen en zwellingen die enkele dagen na de bevriezing optreden.
Deze ontsteking genereert warmte die de ontwikkeling van het sperma van de stier beïnvloedt en de stier tijdelijk – of permanent – kan steriliseren.
Ziekte en infectie
Ziekte- en parasietenbestrijding bij stieren is erg belangrijk. Zelfs als een ziekte niet direct verband houdt met de vruchtbaarheid, kan deze de lichaamsconditie beïnvloeden. Als de stier er niet in slaagt een goede lichaamsconditie te behouden, kan dit leiden tot verminderde vitaliteit.
Infecties zoals rotkreupel kunnen zich uiten in koorts. Koorts is schadelijk voor de prestaties van een stier, omdat het sperma dat zich tijdens de ziekte aanmaakt, abnormaal wordt. Na de koorts zal de stier vervolgens ongeveer 60 dagen onvruchtbaar zijn.
Ziektepreventie moet bij stieren op dezelfde manier worden aangepakt als bij koeien. Nieuwe dieren moeten door een dierenarts worden gescreend op mogelijke infectieziekten, en koop stieren alleen van een gerenommeerde fokker met een gezond fokprogramma.
Hier zijn drie regels die u moet volgen om ziekten bij runderen te voorkomen.
- Zorg ervoor dat koeien niet in contact komen met stieren uit andere kuddes en andersom ook niet.
- Geen lease- of leenstieren
- Geen begrazing op gemeenschappelijke gronden met andere kuddes, goede, stevige omheiningen om buren buiten te houden.
Test en vaccineer uw koeien jaarlijks tegen seksueel overdraagbare aandoeningen zoals leptospirose en campylobacteriose.
Vibriose/Campylobacteriose – Deze ziekte wordt overgedragen van de stier op de koe en kan leiden tot abortus, een laag bevruchtingspercentage, lange tussenpozen tussen kalvingen en een baarmoederinfectie.
Om te voorkomen dat de infectie zich verspreidt, moet je de stier jaarlijks vaccineren. Als je de koeien ook kunt vaccineren, is dat helemaal mooi meegenomen.
IBR / Boviene herpesvirus-1. Deze infectie kan een abortus veroorzaken. Het kan worden overgedragen via het sperma van besmette stieren. Omdat de infectie veel vaker voorkomt dan de ziekte zelf, zijn bloedtesten moeilijk te interpreteren.
Rundertrichomoniasis – Dit is een seksueel overdraagbare aandoening die leidt tot herhaalde vruchtbaarheidsproblemen, een laag drachtigheidspercentage en abortussen, beginnend in het begin van de dracht en aanhoudend tot aan het afkalven.
Er bestaat geen behandeling voor trichomoniasis, hoewel de meeste koeien de ziekte binnen 120 dagen vanzelf overwinnen.
Stieren verspreiden de ziekte tussen koeien en elke stier die drager is van de ziekte moet worden afgemaakt. Daarom is het belangrijk om uw stieren jaarlijks te laten testen.
Blessure
Kreupelheid
Als een stier kreupel is, kan hij zijn taak niet uitvoeren. Als hij gedeeltelijk kreupel is, zal zijn prestatie belemmerd worden.
Temperament
Verschillende stieren – vaak specifiek voor bepaalde rassen – kunnen een verschillend temperament hebben als het om dekgedrag gaat.
Sommige stierenrassen lijken 'lui' in hun voortplantingsgedrag. Een veel aangehaald voorbeeld hiervan is het verschil tussen Limousin-stieren en Belgisch Blauwe stieren. Als een Limousin-stier in een weiland staat met twee tochtige koeien tegelijk, zal hij ze de een na de ander dekken zonder pauze.
In dezelfde situatie zal een Belgisch Blauwe stier echter eerst de ene koe dekken, even gaan liggen om uit te rusten en vervolgens de andere koe dekken.
Structurele problemen
Verwondingen aan de penis en de voorhuid kunnen er ook voor zorgen dat de stier niet meer kan dekken. Ze kunnen pijn en zwelling veroorzaken en soms geïnfecteerd raken, waardoor de stier zijn penis niet meer kan uitstrekken.
Verzakking van de voorhuid bij de stier is ook een ernstige aandoening die onvruchtbaarheid veroorzaakt. Het komt het meest voor bij de Bos indicus-rassen (Brahman, Gyr, enz.), maar ook bij sommige Britse rassen.
Stieren met een hangende voorhuid moeten nauwlettend in de gaten worden gehouden op dit probleem. Elke vorm van afwijking van de uitgestrekte penis kan de vruchtbaarheid van de stier beïnvloeden doordat een volledige dekking wordt belemmerd.
Vroegtijdige spiraalvormige afwijking ('kurkentrekkerpenis') is een van de meest voorkomende penisafwijkingen. Men vermoedt dat het een erfelijke aandoening is die vooral voorkomt bij hoornloze rassen, en de ernst ervan neemt toe naarmate de stier ouder wordt.
Genen
Sommige stieren zijn vatbaar voor aandoeningen zoals artritis. Andere stieren hebben genetische afwijkingen waardoor ze onvruchtbaar of verminderd vruchtbaar zijn. Hoewel er af en toe nieuwe syndromen en mutaties opduiken, worden de meeste in stilte geëlimineerd.
Soms kan een miskraam optreden als zowel een koe als een stier een gemuteerd gen dragen dat dodelijk is voor het nageslacht.
Dit komt vaak voor bij fokkers van raszuivere dieren, omdat de kans groter is dat dieren binnen een ras een gemeenschappelijke voorouder hebben.
Door kruisingen wordt dit probleem echter vaak opgelost, omdat gemuteerde genen vrijwel altijd recessief zijn.
Dominantie
Dit heeft niet direct met vruchtbaarheid te maken, maar het is wel belangrijk als je meerdere aandelen in de stierenmarkt hebt staan.
Op grote weiden met meerdere stieren ontstaat vaak een sociale hiërarchie waarbij de oudste, meest volwassen en agressiefste stier uiteindelijk de meeste nakomelingen krijgt.
Dit is overduidelijk een zeer inefficiënt systeem en je haalt niet het rendement uit de extra stieren.
Uit onderzoek is gebleken dat er meer problemen kunnen ontstaan als de dominante stier slecht presteert of minder vruchtbaar is.
Als je een zeer dominante maar minder vruchtbare stier hebt, zal het bevruchtingspercentage in je kudde lager zijn, omdat de kleinere stieren niet de aangewezen plek hebben om te paren.
Om deze dominantie van stieren in een weidesysteem te omzeilen, moeten stieren, voordat ze de weide opgaan, worden gegroepeerd op basis van leeftijd, gewicht en sociale rangorde in de kudde.
MOOCALL HEAT
Moocall HEAT, ons nieuwe apparaat voor het detecteren van tocht, kan u tijdig vertellen of uw stier onvruchtbaar of verminderd vruchtbaar is, last heeft van kreupelheid of een gebrek aan libido.
Het stuurt je een sms-bericht met de details van de tochtigheid van je koe zodra die zich voordoet.
meer over Moocall HEAT hier https://moocall.com/pages/moocall-heat-information
Of bel ons hier: +353-1-969-6038
