Het is al lastig genoeg om een koe drachtig te krijgen, en dan hebben we het nog niet eens over de zorgen die de drachtperiode zelf met zich meebrengt.
Abortus bij runderen is een grote angst voor veel boeren in deze tijd van het jaar, en het kan door de meest eenvoudige oorzaken gebeuren.
Een koe kan een kalf afwerpen na het oplopen van een infectieziekte, of zelfs bij een kleine verwonding.
Stress kan er ook toe leiden dat het kalfje verloren gaat. Hieronder staan enkele van de meest voorkomende ziekten die abortus bij Iers rundvee veroorzaken
Artikelhoofdstukken
Brucellose
Deze aandoening veroorzaakt normaal gesproken een miskraam na de eerste vijf maanden van de zwangerschap. Ze is zeer besmettelijk en het is wettelijk verplicht om dit te melden bij de overheidsinstanties.
Bovendien zijn boeren wettelijk verplicht om elke koe of vaars die een miskraam krijgt, tweemaal te laten testen op de ziekte.
De placenta en het vruchtwater dat vrijkomt bij de bevalling zijn zeer besmettelijk. Daarom is het van cruciaal belang dat u een brucellose-infectie en een miskraam met de grootste urgentie behandelt.
Leptospirose
Deze aandoening kan in elk stadium van de zwangerschap een miskraam veroorzaken en moet worden opgespoord door middel van een bloedtest. Tests op de foetus zijn onvoldoende.
Leptospirose behoort tot de belangrijkste oorzaken van abortus in Ierse zoogkoeienbedrijven. Daarom moet vaccinatie worden uitgevoerd om ervoor te zorgen dat de kudde vrij is van de ziekte als deze zich voordoet.
Het veroorzaakt ook onvruchtbaarheid en een lage melkproductie, dus het is reden tot bezorgdheid, zelfs als de koe niet drachtig is.
Leptospirose treft mensen en veroorzaakt griepachtige symptomen met ernstige hoofdpijn, maar is goed te behandelen.
Salmonellose
Deze ziekte veroorzaakt miskramen vanaf de vierde maand van de zwangerschap en kan ook andere ziekten in de kudde veroorzaken.
Het is zeer besmettelijk en moeilijk te bestrijden, omdat veel dieren geen symptomen vertonen.
Anders dan bij andere infecties kunnen dieren die een miskraam hebben gehad soms wel ziekteverschijnselen vertonen.
Als deze ziekte wordt bevestigd (dit kan worden vastgesteld aan de hand van de geaborteerde foetus, de placenta of een bloedtest), dan moet de kudde worden gevaccineerd.
Neosporose
Deze ziekte is bijzonder schadelijk, omdat een dier dat eenmaal besmet is, er levenslang aan lijdt.
Neosporose wordt veroorzaakt door een parasiet die voorkomt in de uitwerpselen van honden en vossen. De ziekte leidt tot een miskraam bij de moeder tussen de derde en achtste maand van de dracht.
Als een kalf de volledige zwangerschapsduur overleeft, kan het besmet geboren worden en kan de infectie van generatie op generatie worden doorgegeven.
Er bestaat geen vaccin tegen deze infectie, dus voorkomen is de enige remedie. Besmette dieren horen niet in de fokkudde thuis en huisdieren en wilde dieren mogen geen toegang hebben tot het voer van de dieren.
Mycotische abortus
Mycotische abortus bij runderen treedt doorgaans op tussen de derde en zevende maand van de dracht. Het wordt veroorzaakt door een schimmel die kan voorkomen in slecht geconserveerde kuilvoeders.
Er bestaat ook een klein risico om het via beddengoed op te lopen, maar de kans daarop is aanzienlijk kleiner.
Kuilvoer kan ook de eerder genoemde listeria- en bacillusbacteriën bevatten. Deze komen vaak voor in kuilvoer dat tijdens de oogst aarde heeft opgenomen.
Rundervirusdiarree (BVD)
BVD-gerelateerde abortussen komen vaker voor in de vroege stadia van de dracht bij zoogkoeien, maar kunnen in elk stadium optreden.
Als het dier aanhoudend besmet is, adviseert Animal Health Ireland om het uit de kudde te verwijderen.
Je kunt de kudde vaccineren tegen BVD, maar als een hardnekkig geïnfecteerd dier niet wordt verwijderd, biedt vaccinatie geen effectieve bescherming.
Door middel van weefselonderzoek kan worden vastgesteld of BVD de oorzaak van de abortus was, en alle boeren in Ierland zijn verplicht deze procedure uit te voeren.
Infectieuze runderrhinotracheïtis (IBR)
IBR is een zeer besmettelijke viruspneumonie die kan worden overgedragen via het sperma van geïnfecteerde stieren.
Deze ziekte kan leiden tot abortus bij rundveekuddes en kan zich snel van dier tot dier verspreiden.
Als het kalf de volledige zwangerschapsduur overleeft, bestaat de kans dat de moeder de infectie heeft doorgegeven. Van daaruit kan de infectie van het ene kalf op het andere worden overgedragen.
Deze ziekte kan onder controle worden gehouden met een streng vaccinatieprogramma.
Preventie
Zoals met de meeste dingen geldt ook hier: voorkomen is beter dan genezen. Runderen moeten worden gehouden in schone, goed geventileerde en gedesinfecteerde stallen.
Als er grote verschillen zijn in grootte en BCS (Body Condition Score), moeten ze gescheiden worden (zwakkere koeien hebben meer kans op een miskraam als een grotere koe in de stal tegen ze aanbotst).
Goede hygiënische praktijken moeten worden toegepast, vooral bij het hanteren van de afscheiding van het dier tijdens de bevalling.
Teagasc adviseert om de koe die een miskraam heeft gehad, gedurende 2-3 weken te isoleren van andere runderen, met name van andere drachtige koeien, totdat de vaginale afscheiding is gestopt.
Als een van uw koeien een miskraam krijgt, moet u de rest van uw drachtige kudde goed in de gaten houden. Indien mogelijk kunt u uw dieren vaccineren om te voorkomen dat dit opnieuw gebeurt.
