De ideale houding voor het kalf tijdens de bevalling is met het gezicht naar de baarmoederhals gericht en de voorpoten naar voren, onder de kop.
De wereld is echter verre van ideaal.
Veel bevallingen verlopen niet zo probleemloos en kunnen leiden tot een stuitligging van de koe.
Hoewel er veel abnormale manieren zijn waarop een kalf zich kan presenteren, zal dit artikel zich richten op het kalf dat zich achterstevoren presenteert.
Dit kan problemen veroorzaken bij het oprekken van de baarmoederhals om de kuit erdoorheen te laten.
Normaal gesproken neemt de diameter geleidelijk toe van één naar twee poten, waarna het lichaam zich van hoofd tot schouders steeds verder uitstrekt.
Bij een kalf dat in stuitligging ligt, is er weinig dat de baarmoederhals voorbereidt op wat doorgaans het grootste deel van het pasgeboren kalf is: de achterhand of het achterste gedeelte.
Het probleem met een slecht voorbereide baarmoederhals is in dit geval dat het de bevalling vertraagt.
Maar omdat het hoofd als laatste naar buiten komt en er een risico op verdrinking bestaat, moet de bevalling zo snel mogelijk plaatsvinden.
De koe kan niet in de tweede fase van de bevalling komen en soms worden de eerste vruchtzakken zelfs niet eens uitgestoten omdat het kalf het geboortekanaal blokkeert.
Een broek kan dan potentieel dodelijk zijn voor het kalf.
Er zijn echter verschillende scenario's voor stuitbevalling bij koeien waar je op moet letten.
Artikelhoofdstukken
Heupbuiging
Heupflexie treedt op wanneer de kuit naar achteren wijst.
Het kalf ligt rechtop, maar slechts één van de poten in het geboortekanaal is naar de vulva gestrekt.
Om dit op te lossen, moet je ervoor zorgen dat het andere been ook goed zit, en dan kun je de bevalling veilig afronden.
Eerst moet je het kalf of de poot terug in de koe duwen.
Dit vergt minder inspanning dan andere afwijkende liggingen, omdat het kalf nog niet ver in het geboortekanaal is gekomen.
Je moet dat touw nog wel aan het zichtbare been vastmaken en je handen insmeren met glijmiddel.
Duw op de staartbasis/beenderen van het kalf totdat je denkt dat er voldoende ruimte is om te werken.
Vervolgens moet je het probleembeen terugvinden.
Zoek hiervoor de staart of de aanzet van de staart van het kalfen volg deze langs de zijkant van het kalf naar beneden tot je het spronggewricht vindt.
Dit is het middelste gewricht van de achterpoten, tussen de hoef en de romp.
Wanneer je de hak vastpakt, draai deze dan zo dat de hak omhoog wordt geduwd richting de staartwortel van het kalf.
Je wilt het zo ver mogelijk naar boven, richting het lichaam, plaatsen om voldoende ruimte te creëren voor het draaien van de onderkant van het been.
De hoef zou nu binnen handbereik moeten zijn.
Bevestig een van je afkalftouwen boven de hoef.
Plaats uw hand op het spronggewricht en duw naar voren en omhoog, terwijl u tegelijkertijd aan het touw trekt, om het been richting de bekkeningang te draaien.
Nu zou je in staat moeten zijn om een normale, veilige bevalling te hebben.
Ware stuit
Dit is vergelijkbaar met de heupbuiging, alleen is ditmaal alleen de staartwortel zichtbaar bij de ingang van het geboortekanaal en zijn beide achterpoten opgetrokken of gebogen richting het hoofd.
Als alles zo blijft, kan het kalfje absoluut niet uit de baarmoeder komen.
Meestal is alleen de staart voelbaar bij de bekkeningang.
In deze situatie moet je absoluut een dierenarts bellen.
In principe wordt het kalf in deze situatie geboren door de achterpoten in het geboortekanaal te brengen, zodat ze naar de vulva kunnen worden gestrekt en een normale achterwaartse ligging kan plaatsvinden.
Breng eerst glijmiddel aan op je handen en duw de kuit zo ver mogelijk naar achteren.
Er is meer ruimte nodig om de ledematen van het kalf te kunnen draaien.
Pak vervolgens een van de achterpoten van het kalf.
Om dit te doen, moet je eerst het spronggewricht vinden.
Duw het been richting het lichaam van het kalf, terwijl je de spronggewrichten en kniegewrichten zo strak mogelijk aanspant.
Plaats het been zodanig dat het naar de vulva toe gedraaid kan worden.
Doe dit door het been tussen het spronggewricht en de hoef vast te houden en de hoef naar het lichaam toe te draaien, zodat deze achter de kuit terechtkomt en klaar is om te strekken.
Als het de rechterhoef is, verplaats hem dan naar links. Als het de linkerhoef is, verplaats hem dan naar rechts.
Strek tot slot het been volledig naar buiten, richting de uitgang van het geboortekanaal.
Het is van het grootste belang dat u de hoef in uw hand omvat, zodat de baarmoeder van de koe niet beschadigd raakt terwijl u deze omhoog trekt.
Bevestig nu een afkalftouw aan het been dat je zojuist hebt uitgestrekt.
Herhaal het proces met het andere been en houd het touw redelijk gespannen, zodat het been niet terugglijdt naar de positie waarin het zich eerder bevond.
Als je dit allemaal doet, zou het kalf in een normale stuitligging geboren moeten kunnen worden.
Omgekeerde stuit
Bij een stuitligging wordt een keizersnede geadviseerd en dient deze snel te worden uitgevoerd.
Heb je wel eens te maken gehad met een stuitbevalling?
Deel je verhaal in de reacties.
Het gebruik van AI bij het afkalven
Gelukkig speelt moderne technologie een belangrijke rol bij het ondersteunen van veehouders tijdens het kalverseizoen.
Apparaten zoals de Moocall-kalfdetector geven precies aan wanneer een koe op het punt staat te bevallen.
Dit ingenieuze apparaat wordt aan de staart van de drachtige koe bevestigd.
Het systeem houdt vervolgens de weeën in de gaten en waarschuwt je via sms, tekstbericht en via de app wanneer de bevalling op handen is.
Het apparaat kan natuurlijk niet voorkomen dat een koe in stuitligging geboren wordt.
Maar met zo'n vroegtijdig waarschuwingssysteem kun je je vroegtijdig voorbereiden en de sterftecijfers in de kudde tijdens het afkalfseizoen verlagen.
