Kreupelheid is een veelvoorkomend probleem bij zowel vlees- als melkveebedrijven; tot wel 35% van de koeien krijgt er op een bepaald moment mee te maken. Kreupelheid kan leiden tot productieverlies en kan aanzienlijke financiële gevolgen hebben als er niet adequaat mee wordt omgegaan.
Kreupelheid kan leiden tot:
- Verminderde voeropname
- Verminderde melkproductie bij melkkoeien of een lagere dagelijkse gewichtstoename bij vleesvee
- Verminderde vruchtbaarheid, doordat koeien niet blijven staan of geen tochtverschijnselen vertonen, of doordat de cyclus na het kalven vertraagd is
- Verhoogde kans op secundaire ziekten
- Hogere dierenartskosten en arbeidskosten voor de behandeling van kreupele dieren
- Verhoogd risico op ruiming
Artikelhoofdstukken
Wat veroorzaakt kreupelheid?
Kreupelheid wordt meestal veroorzaakt door infectie of letsel, maar kan ook het gevolg zijn van slecht management of onjuiste voeding. Genetische aanleg speelt een rol, waarbij een slechte voet- en beenmorfologie kan leiden tot misvormde hoeven die gevoeliger zijn voor blessures. Ook slecht ontworpen stallen, vloeren of wegen kunnen het risico op voetletsel vergroten.
Veelvoorkomende oorzaken
Digitale dermatitis/Mortellaro:
Het begint als een rode uitslag rond de plooi tussen de hiel en de klauwen van de voet. Dit kan zich ontwikkelen tot huidverlies en pijnlijke korstvorming. Mortellaro is zeer besmettelijk zodra het in een kudde voorkomt. Het kan effectief worden voorkomen door regelmatig de voeten te baden in een kopersulfaatoplossing.
Voetrot:
Veroorzaakt door bacteriën die via scheurtjes in de huid de voet binnendringen, vaak in natte, vuile omstandigheden. De bacteriën veroorzaken zwelling boven de hoef en stinkende afscheidingen uit de klauwen. Voetrot kan worden behandeld met antibiotica.
Blessures:
Kneuzingen aan de klauw kunnen ontstaan wanneer de hoeven van een koe zacht zijn (na het kalven of wanneer de koe buiten loopt). Ernstige kneuzingen kunnen leiden tot zweren, waarbij het ontstoken weefsel in de hoef door het hoorn heen breekt.
Dit kan worden behandeld door overtollig hoorn rond de zweer weg te knippen, een hoefijzer aan de tegenoverliggende klauw aan te brengen en plaatselijk antibiotica toe te dienen.
Witte lijnziekte:
Dit treedt op wanneer vuil of steentjes de witte lijn van de klauw binnendringen, wat pijn en mogelijk een infectie veroorzaakt. Het kan worden behandeld door de aangetaste klauwen te knippen om vuil of andere vreemde voorwerpen te verwijderen en een eventuele infectie te laten afvloeien. Blokjes kunnen op de tegenoverliggende klauw worden geplaatst om de druk op het aangetaste gebied te verlichten.
Het herkennen en behandelen van kreupelheid
De eerste stap bij het aanpakken van kreupelheidsproblemen op de boerderij is het identificeren van kreupele koeien. Dit kan worden gedaan door middel van een mobiliteitsscore om te beoordelen hoe ze lopen en bewegen. Alle koeien moeten regelmatig worden beoordeeld en individuen met problemen moeten worden geregistreerd; koeien die aanhoudend kreupel zijn, moeten worden afgevoerd. Observeer koeien tijdens het lopen na het melken of tijdens het drijven van vleeskoeien, bij voorkeur op een vlakke, antislip ondergrond.
Kreupelheid kan succesvol worden behandeld door:
- Eén of twee keer per jaar de hoeven regelmatig bekappen
- Regelmatig beoordelen en identificeren van klinische gevallen
- Passende behandeling van klinisch kreupele koeien
- Het schoon en comfortabel houden van ligplekken en looppaden
- Regelmatig voetenbaden
- Het afmaken van koeien met aanhoudende kreupelheid
Voor meer advies over bovenstaande kunt u contact opnemen met een medewerker van Moocall om met een van onze fokspecialisten te spreken op +353 1 96 96 038 of via e-mail naar [email protected]
